- Czym dokładnie jest prowadzenie po alkoholu?
- Konsekwencje prowadzenia auta w stanie nietrzeźwości
- Konsekwencje prowadzenia auta po użyciu alkoholu
Czym dokładnie jest prowadzenie po alkoholu?
„Prowadzenie po alkoholu” to pojęcie bardzo niejasne. Używane jest ono bardzo często w codziennym języku, jednak określenie to nie jest poprawne w rozumieniu prawa karnego. Na gruncie prawa należy posługiwać się dwoma innymi pojęciami, które w rzeczywistości oznaczają co innego.
Pierwszym pojęciem jest stan nietrzeźwości. Prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Drugim pojęciem jest zaś stan po użyciu alkoholu. Ze stanem po użyciu alkoholu możemy mieć do czynienia, gdy zawartość alkoholu we krwi wynosi od 0,2 do 0,5 promila.
W zależności zatem od tego, czy mamy do czynienia ze stanem nietrzeźwości czy stanem po użyciu alkoholu, konsekwencje prawne są diametralnie inne.
W polskim prawie nie stanowi czynu zabronionego sytuacja, gdy stężenie alkoholu we krwi nie przekracza 0,2 promila. Trzeba jednak bardzo wyraźnie podkreślić, że z dniem 3 marca 2026 r. wprowadzono pewne ograniczenia w stosunku do młodych kierowców znajdujących się w okresie próby. W okresie próbnym kierującemu pojazdem samochodowym zabrania się jazdy z przekroczeniem stężenia 0,0 promila alkoholu. Za naruszenie tego zakazu grożą zaś daleko idące konsekwencje prawne.
Konsekwencje prowadzenia auta w stanie nietrzeźwości
Prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem określonym w art. 178a Kodeksu karnego. Oznacza to zatem, że osoba, która prowadzi auto, mając stężenie alkoholu we krwi przekraczające 0,5 promila, zostanie pociągnięta do odpowiedzialności karnej. Jakie są zaś konsekwencje popełnienia przestępstwa z art. 178a Kodeksu karnego?
Pierwszą dotkliwą konsekwencją jest natychmiastowe zatrzymanie prawa jazdy przez policję. Następnie w związku z zatrzymanym prawem jazdy przez policję, prokurator wyda postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy, o czym poinformowany zostanie starosta.
Kolejnymi skutkami prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości są konsekwencje wynikające z wydanego przez sąd wyroku karnego. W zależności od tego, jak potoczy się sprawa sądowa, skutki dla oskarżonego mogą być naprawdę bardzo różne. Możemy tutaj chociażby wskazać na:
- karę pozbawienia wolności do lat 3 albo
- karę ograniczenia wolności od 4 miesięcy do 2 lat albo
- karę grzywny od 150 stawek dziennych do 540 stawek dziennych, gdzie wysokość jednej stawki wynosi od 10 zł do 2000 zł, co oznacza, że najniższa grzywna może wynieść 1 500 zł, a najwyższa z formalnego punktu widzenia nawet 1 080 000 zł
Może się również zdarzyć tak, że sąd warunkowo zawiesi wykonanie kary pozbawienia wolności lub zastosuje warunkowe umorzenie postępowania. Wówczas często jednak dodatkowo nakłada na oskarżonego szereg różnych obowiązków, także finansowych, ale również na przykład dozór kuratora czy poddanie się terapii uzależnień.
Dla wielu najdotkliwszą konsekwencją prowadzenia pojazdu jest jednak zakaz prowadzenia pojazdów. Zakaz ten sąd musi orzec w swoim wyroku, a jego wymiar wynosi od 3 lat do 15 lat. Co jednak bardzo istotne, w przypadku warunkowego umorzenia postępowania sąd może (ale już nie musi) orzec zakaz prowadzenia pojazdów w wymiarze od 1 roku do 2 lat. W przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, starosta wydaje również decyzję o cofnięciu uprawnień do prowadzenia auta. Jeżeli od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami upłynął okres przekraczający 1 rok, a cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, warunkiem przywrócenia uprawnień jest uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy w WORD.
Inną dolegliwością, która też zawsze musi znaleźć się w wyroku jest orzeczenie obowiązku zapłaty świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej (tzw. Fundusz Sprawiedliwości). Wysokość takiego świadczenia wynosi od 5 000 zł do nawet 60 000 zł.
Najnowszą sankcją dla oskarżonego, który prowadził auto w stanie nietrzeźwości jest również konfiskata pojazdu. Sąd obligatoryjnie stosuje przepadek pojazdu, gdy stężenie alkoholu we krwi wyniosło co najmniej 1,5 promila. W pewnych okolicznościach można jednak odstąpić od orzeczenia tego środka.
Więcej na temat przepadku pojazdu patrz w artykule „Czym jest konfiskata pojazdu?”
Trzeba również pamiętać, że osoba skazana wyrokiem sądu za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości traci status osoby niekaranej, a informacja ta zostaje wpisana do Krajowego Rejestru Karnego. Nie dotyczy to jednak wyroku warunkowo umarzającego postępowanie.
Konsekwencje prowadzenia auta po użyciu alkoholu
Prowadzenie samochodu po użyciu alkoholu nie jest przestępstwem, lecz wykroczeniem. Nie grozi za to zatem odpowiedzialność karna, lecz odpowiedzialność wykroczeniowa. Niemniej bardzo istotne jest to, że w przypadku tego wykroczenia nie zostaniemy ukarani mandatem karnym, lecz nasza sprawa trafi do sądu.
Jako iż prowadzenie po użyciu alkoholu jest wykroczeniem, a nie przestępstwem, konsekwencje są łagodniejsze, jednak i tak dla wielu mogą być bardzo dotkliwe.
Podobnie jak w przypadku prowadzenia w stanie nietrzeźwości, tak i tutaj musimy liczyć się z tym, że nasze prawo jazdy zostanie natychmiastowo zatrzymane. Również i tutaj sąd orzeka obowiązkowo w swym wyroku zakaz prowadzenia pojazdów, który może wynieść od 6 miesięcy do 3 lat. Jeżeli sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów powyżej 12 miesięcy, czeka nas obowiązkowo egzamin w WORD.
Za prowadzenie samochodu po użyciu alkoholu grozi kara aresztu od 5 dni do 30 dni albo grzywny od 2 500 zł do 30 000 zł. Nie można również zapomnieć o 15 punktach karnych.
W postępowaniu wykroczeniowym nie funkcjonuje instytucja warunkowego umorzenia postępowania, jednak pewną formą uniknięcia odpowiedzialności może być dążenia do odstąpienia przez sąd od wymierzenia kary.
Jak widać konsekwencje prowadzenia auta po alkoholu (zarówno w przypadku stanu nietrzeźwości, jak i stanu po użyciu alkoholu) mogą być bardzo różne. Istnieje wiele możliwości dążenia do złagodzenia tych konsekwencji,
